Terugblikken op 2017 deel 7: Herfst

Na augustus naderde de herfst met rasse schreden. Natuurlijk hebben we nog prachtig nazomerweer gehad, natuurlijk genoten we van de Indian Summer, maar het voelde toch anders. Er verschenen spinnenwebben, de schaduwen werden langer, de nachten kouder.

Lange schaduwen, de zon stond duidelijk een stuk lager na de herfstequinox

Maar de herfst heeft zijn eigen charmes: oogst! Dit zijn de Jonagolds. Heerlijk sappig en friszoet.

Nog nooit gegeten maar zeer decoratief: Malus Red Sentinel. Appeltjes hangen tot in de winter.

Dankzij prachtig en warm nazomerweer bleven de rozen lang bloeien. Dit is The Lark Ascending, een van mijn nieuwste aanwinsten.

Herfst is: wanneer de sedum begint te bloeien

Aarzelen tussen zomer en herfst.

Mary Magdalene bleef ook maar bloeien.

  

Ook A Shropshire Lad had nog een toegift in petto.

Evenals de prachtige tweekleurige Marie Curie

Waltz Time

En Wildeve

Het licht streek zo mooi over de gaura en het donkere blad van roos Brother Cadfael

Maar toch, je merkt aan alles: de zomer is voorbij. De hortensia's verkleurden langzaam naar oudroze...

Of juist naar groen (de Annabelles)

Hier was het al bijna oktober. Iedereen herinnert zich die warme zondag vast nog wel. Wat een spetterend afscheid van de zomer!

Diezelfde dag. Zo heerlijk genoten in de tuin de hele dag! Hier de rozen Wildeve (links) en Brother Cadfael.

Geranium Rozanne bloeit ook tot diep in oktober. Zeer tevreden met deze mooie plant!

Maar dan, uiteindelijk, is dan toch echt de tijd van de herfstasters aangebroken en dan weet je: het zit erop voor dit jaar.

Deel 8 (slot) verschijnt vlak voor kerst!

Wie het kleine niet eert...

Alle aandacht gaat altijd naar de grote planten. Die niet te missen opscheppers. De tulpen, de rozen. De bloeiende appelboom. Je zou bijna vergeten te kijken naar het kleine spul bij je voeten. Randjesbloemen, lege-plekjes-vullers. De kleine plantjes die volop de ruimte krijgen (en nemen) als de rest van de tuin nog kaal is, in het voorjaar.

Daarom nu speciale aandacht voor het kleine spul. Bescheiden, maar daarom niet minder mooi en bijzonder!

Tussen een paar grote keien heb ik muurleeuwenbek (Cymbalaria muralis) geplant.

Langs het pad in mijn dochters tuin, ik weet nooit zeker of dit Saponaria of Silene is, maar 't is wel schattig.

Overal in de tuin staan vergeet-mij-nietjes

Op plekjes die in het voorjaar nog leeg zijn zet ik altijd viooltjes. Die zijn zo rond de langste dag over hun hoogtepunt heen en dan begint net het zomerspul te bloeien.

Dit kreeg ik van mijn moeder, haar tuin staat er vol mee, Erigeron of fijnstraaltje. Ook bij mij zie ik het al op verschillende plekken opduiken. De bloemetjes variëren van wit tot roze en bloeien tot het gaat vriezen.

Nog meer viooltjes in de borders

Aubrieta is ook zo'n dankbaar bloemetje, het is winterhard en komt altijd terug.

Natuurlijk mag Lievevrouwebedstro niet ontbreken. Ik vind het altijd mooi als het een beetje over de rand van het pad heen hangt.

Ook in het witte hoekje staan viooltjes

Terwijl Tiarella en Lievevrouwebedstro de rest van de grond bedekken.

Tiarella is zo mooi als het bloeit. Maar ook als het niet bloeit, want het blad is erg decoratief. Het doet sterk denken aan het blad van "Kind op Moeders Schoot", het bekende kamerplantje

Engels gras (Armeria) is een sterk plantje dat mooi doorbloeit.

Het lijkt zo'n gewoon bloemetje maar moet je eens van dichtbij kijken

Rond de vijver staat kruiptijm, Early Spring Blue heet deze soort.

En ook daar weer Aubrieta. Het mooie gestippelde blad is Pulmonaria (Longkruid), dat net zo vroeg als de krokussen begint te bloeien en daar rond deze tijd pas mee stopt. Het witte links is Iberis.

Hoe bescheiden ook, lage planten bloeien óók prachtig. Dit is Epimedium (Elfenbloem)

Dit is weer een andere Epimedium, Lilafee.

En dit is Viola soronaria "Freckles", het gestippelde viooltje. Een vast plantje dat ik op steeds meer plaatsen in de tuin tegenkom.

Hier nog een keer, met zijn allen

Het laagste plantje in mijn tuin is Mazus, dit wordt maximaal 2 cm hoog.

Oxalis (Klaverzuring) is vanzelf gekomen, maar  ik vind het mooi genoeg, het mag blijven.

Dicentra formosa wordt niet hoger dan een centimeter of dertig, maar is zó ontzettend mooi. En dan bloeit het ook nog eens tot ver in september door.

Van dit plantje heb ik een paar weken geleden ook de witte variant gekocht. Die moet nog wat groter worden, maar hij is wel meteen aan 't bloeien geslagen.

En overal maar die bosviooltjes (Viola odorata), in de kleinste hoekjes en gaatjes weten ze zich te handhaven

Hun kleuren zijn altijd mooi

En zo'n groepje fleurt ieder kaal stukje meteen op.

Knielen op een stuk blauw zeildoek

Weten jullie nog dat ik vorig jaar over afschuwelijke woekerplanten schreef? Ik eindigde die treurige opsomming met de mededeling dat er overal gras in mijn borders stond.
Ik heb het al die tijd min of meer in de hand kunnen houden door er zo veel mogelijk uit te trekken, maar op één plek, een hoekje in mijn dochters tuin, werd het te gortig. Daar hielp uittrekken net zo min als schoffelen. Rizomen, onthoud dit woord.

Het stukje "gras met wat planten" bij het tuinhuis. Rechts staat al een doosje met de nieuwe planten.

Er moest daar iets drastischers gebeuren. Ik besloot dat het hele stuk tot op dertig, veertig centimeter leeg gegraven moest worden (want zo diep wortelt dat rotgras), alle planten eruit, en dan al die ondergrondse kruipwortels (want dat zijn rizomen) van het gras uit de aarde en tussen de wortels van de planten vandaan pulken.
Nou moet ik u bekennen dat ik gek ben op mooie planten en bloemen, maar dat ik de kriebels krijg van de ondergrondse delen van planten. Het liefst ontken ik voor mezelf dat er aan planten wortels zitten. Ik vind dat maar enge kronkeldingen! Dus dit karweitje vergde heel wat wilskracht!

Rizomen. Al die witte dingetjes moesten eruit gevist worden (niet alleen die grote dus). Wat een werk.

Eerst groef ik de planten uit die er stonden (dat waren er al niet veel meer, aangezien het gras de overhand begon te krijgen), spreidde een groot stuk zeildoek uit en schepte (of liever gezegd: liet mijn man scheppen) alle aarde uit het vak.

Het vak zonder planten. Nu begon het werk pas.

Plantjes moesten even langs de zijlijn wachten.

Toen een kniekussentje gepakt en met de hand (met handschoenen aan weliswaar) alle aarde uitpluizen op rizomen.

Steeds een schepje aarde door mijn handen laten gaan...

...en daarna op een aparte hoop gooien.

Op een gegeven moment kwam mijn dochter kijken wat ik aan het doen was en ik zei haar eens naast me neer te hurken en goed naar de aarde te kijken. Het wemelde van het bodemleven! Miertjes, duizendpootjes, wormen, pissebedden, larven, poppen, er kroop en kronkelde van alles.

Bodemleven. Niet helemaal goed zichtbaar op de foto, maar naast dat conifeertakje ligt een larve, ervoor kruipt een duizendpootje.

En dat werd niet alleen door mij opgemerkt. Al gauw kreeg ik gezelschap van een vogeltje. Het was mevrouw Zwarte Roodstaart. Zij is grijs, dus ze heeft haar naam duidelijk van haar man. En blijkbaar heeft ze een nestje in de buurt, want ze vloog steeds met snavels vol kronkelend bodemleven weg, om vijf minuten later weer terug te komen.

Mevrouw Zwarte Roodstaart (Phoenicurus ochruros)

Op een zeker moment kwam een van onze poezen aangelopen, dat konden we natuurlijk niet hebben. Naar binnen jij. Maar toen kwam de kat van de buren aangelopen. Tja, wat doe je daar nu mee? Hij laat zich niet gemakkelijk wegjagen want hij vindt het altijd reuze interessant als ik in de tuin bezig ben en komt dan gezellig bij me zitten en kopjes geven. Normaliter heel schattig, maar niet als ik op een vogeltje zit te wachten. De kat maar even in het tuinhuis gezet met een bakje brokjes en verder gegaan met aarde uitpluizen, en toen lukte het me ook om foto's te maken. Het vogeltje was helemaal niet bang!

Na enkele uren was ik klaar, drie emmers vol rizomen had ik, eindelijk konden de planten (plus een paar nieuwe) de grond weer in en kon de schone aarde terug in het vak. Ze hingen inmiddels een beetje slap, dus flink wat water gegeven, toen naar binnen (het begon al te schemeren), handen wassen en nog een uurtje televisie kijken.

Emmers vol rizomen

Nieuwe plantjes

Lichten uit, tanden poetsen, poezen welterusten wensen... POEZEN! O nee, de kat van de buren zat nog steeds in het tuinhuis! Helemaal vergeten. Arme kat! Op blote voeten naar buiten gerend, en ja hoor, daar zat hij, in paniek tegen de ramen op springend, ik voelde me zó schuldig! Hij keurde me niet eens een blik waardig toen ik de deur openmaakte en hij naar buiten vloog.

Het nieuwe stukje is nog een beetje kaal nu, maar het zijn planten die allemaal nog flink groter kunnen worden, een mooi stukje schaduwtuin! Plantenkeuze uiteraard van mijn dochter zelf, want het is háár tuin.

Tegen de klok in: Vooraan drie stuks Alchemilla (vrouwenmantel), rechts tegen de rand Sedum, in de hoek ook, achteraan Salomonszegel (Polygonatum) en Clematis Piilu, links daarvan een hortensia(stek uit mijn moeders tuin), in het hoekje bij het pad bosaardbeitjes. In het midden Epimedium "Lilafee".